Valentijnsdag

(C) 2010 Hein Pragt

Wanneer we het over de liefde hebben dan mag Valentijnsdag natuurlijk niet ontbreken. Valentijnsdag is oorspronkelijk een dag waarop geliefden elkaar (liefst anoniem) de liefde konden bekennen, tegenwoordig is het een commercieel succes waarbij de aandacht meer ligt op extra aandacht geven met cadeautjes, bloemen, of kaarten aan de geliefde. Valentijnsdag wordt gevierd op 14 februari sinds Paus Gelasius I deze dag afkondigde in 496 na Christus. In Amerika is deze dag, uit commercieel oogpunt, omgezet van anonieme liefde naar liefde bekennen, maar ook in Nederland is sinds midden jaren 90 deze dag een groot commercieel succes waar de detailhandel en de bloemisten graag op inspelen.

Over het ontstaan van Valentijnsdag bestaan verschillende theorieën, waarvan ik er hier een paar wil noemen:

In de eerste variant ligt de oorsprong bij Sint Valentijn, een jonge Romein die werd gemarteld maar weigerde om zijn christendom op te geven. De legende zegt dat Valentijn een de dag voor zijn executie een afscheid brief achterliet voor de dochter van een medegevangene waarop hij verliefd was geworden. De brief was ondertekend met 'Jouw Valentijn' en hier zou ook de traditie vandaan komen om kaarten te ondertekenen met 'jouw Valentijn'.

Een ander verhaal gaat over de heilige Valentijn, een priester die in het geheim jonge paren trouwt. De Romeinse keizer Claudius is van mening dat ongehuwde mannen betere soldaten zijn en heeft een verbod afgekondigd dus neemt hij Valentijn gevangen en rond 14 februari wordt hij terecht gesteld.

Maar de meest voor de hand liggende verklaring is dat er over Sint Valentijn verder niets bekend is maar waarschijnlijk dat dit feest een poging van de kerk was om een heidens feest om te vormen naar een Christelijk feest. Dit heeft de kerk ook met het kerstfeest en Pasen gedaan, dus deze verklaring ligt voor de hand. Het zou namelijk zo kunnen zijn dat dit feest ter vervanging diende van het vruchtbaarheidsfeest (Lupercalia) dat op 15 februari gevierd werd. Voor de oude Romeinen was dit een belangrijk feest, volgens het verhaal werden de namen van ongehuwde jonge vrouwen in een grote kom gegooid waarna de ongehuwde mannen om de beurt een naam mochten trekken. Toen in Europa het Christendom opkwam, werd bijna alle heidense feest door de kerk verboden en wanneer dit niet lukte, werden deze feesten omgezet in een Christelijk feest. In 496 veranderde paus Gelasius het Lupercalia feest in St. Valentijnsdag.

Maar wat het werkelijke verhaal ook is, 14 februari is de dag van de liefdesbrieven en cadeautjes geworden. De populariteit van gedichten en Valentijnskaart gaat ver terug, tot in de middeleeuwen. In Europa werd er niet zoveel gedaan aan het geven van cadeaus, maar in plaats daarvan waren er geschreven kaarten. Heden ten dage worden er ieder jaar miljoenen kaarten per post verstuurd en worden er ook steeds meer presentjes gegeven. Sinds de opkomst van Internet zijn ook de Valentijn email kaarten erg populair. De traditie om de kaarten anoniem te versturen waardoor de geliefde moest raden wie haar geheime aanbidder was is verloren gegaan, de meeste kaarten en presentjes zijn niet anoniem meer.